Ülkemizde “karalahana” denilince akla ilk olarak Karadeniz Mutfağı gelir. Doğu Karadeniz’de (Ordu, Giresun, Artvin, Rize, Trabzon) bölge halkının temel besin maddesini oluşturur. Öyle ki hemen her evde en az haftada 2-3 defa karalahana ile yapılan bir yemek muhakkak bulunur. Öyle yegane bir istatistiki bir bilgiden söz etmiyorum, Artvinli ve bu kültürün bizzat tanığı olarak da teyit ediyorum. Çocukken bizim evde de benzer sıklıkla pişirilirdi. O zamanlar istemeye istemeye yediğimi hatırlarım. Bölgedeki tiroid problemlerini bu sebze ile ilişkilendiren, lahananın guatrojen olduğunu söyleyen haberler yapıldığında herkes çok telaşlanmıştı. Daha az pişirilmeye başlandı bir dönem, ama hala mutfağın baştacı. Ne zaman uzak kaldım o lezzetten, o zaman fark ettim ki aslında seviyor özlüyormuşum.
….
Bölgede kelem, pezük, pancar, şaviphali gibi farklı farklı isimlendirildiğine tanık olabilirsiniz. Her isim aynı sebzeyi işaret eder. Çorbası, yemeği, salatası, dolması, turşusu, kavurması yapılan bu iri ve kalın yapraklı sebze; hem damağa hitap ediyor, hem de besleyici yönüyle şifa dağıtıyor.

Taşıdığı sağlık faydalarına geçmeden önce şu guatrojen konusuna bir açıklık getirelim. Bölgedeki yüksek guatr hastalığı oranının temel sebebinin, suların iyottan oldukça fakir olmasından kaynaklandığı belirlenince karalahana da çabuk aklandı. Zira karalahananın içerisinde guatra neden olabilecek guatrojen dediğimiz maddeler bulunmaktadır. Ancak bir kişinin karalahana tüketimi sebebiyle guatr olabilmesi için günde 35 kiloyu yaklaşık 3 ay boyunca sürekli olarak tüketmesi gerektiği açıklanmıştır. Tek bir kişinin her gün bu kadar kara lahana yemesi mümkün olmadığı gibi, karalahana tüketiminin guatra neden olması da mümkün değildir.

Amerika’da Milli Karalahana Günü’nün var olmasına neden olan, eski başkan Obama’nın Şükran günü yemeğine bu sebzenin salatası ile başlamasına kadar giden karalahananın taşıdığı sağlık potansiyellerine bir göz atalım.

Radyasyondan koruyucu etki

Deneysel çalışmalar karalahana ve diğer trupgillerde bulunan (3,3′-diindolilmetan-DIM) bir bileşenin radyasyona maruz kalma durumunda, hayatta kalma süresini uzattığını göstermiştir. DIM molekülünün aynı zamanda kansere karşı koruyucu etkisi olduğunu düşünülmektedir ancak daha fazla araştırma yapılmadan şimdilik bu etkiyi bir fayda olarak değerlendirmiyoruz. (Bilgisayar kullanıyor, TV izliyor ve röntgen çektiriyorsak radyasyona maruz kalıyoruz demektir.)

Anti-inflamatuar etki

Anti-inflamatuar vücudumuzda iltihapla savaşan bileşenlerdir. Karalahana, kuzenleri olan brokoli, brüksel lahanası, lahana, karnabahar, hardal, turp ve şalgam gibi glukosinolat denilen anti-inflamatuar bir bileşen içerir. Ayrıca oldukça az miktarda yağ içermesine rağmen omega3/omega6 oranı ideal düzeydedir ve bu da ayrıca bir iltihap savaşçısı etkisi sağlar. Karalahana, enfeksiyon toplayıcı bir etki yaratarak eklem ağrısı, ateş, çeşitli deri bozuklukları gibi birçok enfeksiyonun etkilerini azaltmada başarılıdır.

Antioksidan etki

Atioksidanlar, vücudumuzda gerçekleşen kimyasal reaksiyonlar esnasında yağların oksitlenerek vücudumuza zararlı hale gelmesini önleyici bileşenlerdir. Bilinen en etkili 3 antioksidanından 2’sini bir arada içeren karalahana, C vitamini ve Beta-karotence zengin, kuersetin ve kaempferol içeren mükemmel bir antioksidan besindir. Bu bileşenler sayesinde kalp sağlığını koruyucu, kan basıncını düşürücü, , kanser ve virüslerden koruyucu ve depresyonu azaltıcı etkileri vardır.

Kilo kaybı üzerinde etkisi

Karalahana, vitamin, mineral ve diğer birçok yararlı besin ögesi ile doludur. Yemeklerde veya salatalarda tüketerek yüksek düzeyde posa alımını sağlayıp ve bağırsak çalışmasını düzenler. Hacmine oranla çok düşük kalorili ve tokluk sağlayıcıdır. Bağırsak hareketlerini düzenler ve kilo vermeye yardımcıdır.

Detoksifikasyon

Yapısındaki izotiyosiyanatlar sayesinde hücresel düzeyde detoksifikasyon sağlar. Vücudumuz için zararlı olan toksin denilen molekülleri antioksidanlar tarafından yok edilirken vücuttan çıkarılıp atılması için izotiyosiyanatlar devreye girer. Karalahana hem antioksidan hem de izotiyosiyanat içerdiğinden şahane bir detoks besindir. Dalından yeni koparılmış lahana da bu etki maksimum düzeydeyken ortam koşullarına ve bekleme süresine göre bu etki kayba uğrayabilir.

Beyin gelişimi üzerine etkisi

Karalahananın hamilelikte düzenli tüketimi, anne karnındaki bebeğin yüz ve kalbinin doğru gelişmesi, yeterli doğum ağırlığına ulaşmasını desteklerken, nöral tüp defekti riskini azaltma üzerine güçlü etkileri vardır. Çünkü karalahana doğal ve çok değerli bir folat (folik asit) kaynağıdır. Üreme çağındaki kadınlarda folat yetersizliği; B12 vitamini eksikliği, epilepsi, cinsel istekte değişiklikler, dikkat eksikliği, uyku problemi ve duygusal inişler ve çıkışların sebebi olabilir. Çocuk sahibi olmayı planlayan kadınlara doktorlar tarafından tablet olarak folik asit takviyesi önerilmesi folatın bu kabiliyetinin sonucudur.

Karalahananın besin ögesi dağılımı ve tüketim önerilerini içeren bir sonraki yazıda görüşünceye dek sağlıcakla kalın.

Kaynak:
https://gaiadergi.com/karalahana-buyuleyici-saglik-etkileri/

The post Karalahana ve Büyüleyici Sağlık Etkileri first appeared on Özgür Diyet.

Lifli besinler sağlıklı beslenmenin en önemli aktörlerinden biridir. Suyu emerek bağırsak hareketlerini kolaylaştırırlar. Lif sadece bitkisel gıdalarda bulunur.

Lifli besinler ağırlıklı beslenmenin esas avantajı sindirim sistemimizin daha sağlıklı çalışmasını sağlamaktır. Çözülebilir lifler bir sünger gibi suyu emdiklerinden tuvalet çıkmanızı rahatlatırlar. Aynı zamanda sindirim hızını yavaşlatırlar.

Yüksekli lifli besinlerle beslenirken aynı zamanda bol su tüketmek  de lifli besinlerin pozitif etkilerini görebilmek için çok önemlidir. Yeterince su tüketilmezse kabızlığa yol açabilir.

Günlük olarak alınması gereken lif miktarı her 1000 kalori için 14 gramdır. Her gün 2000-2500 kalori alan sağlıklı yetişkinler için 28-35 gram arası besin lifidir.

Suda Çözünür Lif İçeren Yiyecekler

Tam Tahıllar: Yulaf tahıllar arasında çözünür lif bakımından en zengin besindir. Kahvaltıda yiyeceğiniz yarım su bardağı pişmiş yulaf kepeği veya yulaf ezmesi günlük lif ihtiyacının önemli bir kısmını karşılar. Yulafla birlikte taze meyve tüketmek lif oranını arttıracaktır. Yine aynı şekilde pişmiş veya kahvaltılık gevrek olarak tüketilen arpa çözünür lif bakımından oldukça zengindir.

Meyve: Kuru erik, armut, narenciye, portakal ve greyfurt gibi meyveler yüksek oranda çözünür lif içerir. Bu kategorideki diğer meyveler arasında nektarin, şeftali, elma, muz ve böğürtlen bulunmaktadır.

Sebzeler: Suda çözünen lif içeren sebze listesi çok geniş olmasa da brokoli, Brüksel lahanası, havuç gibi lifli sebzeler kalp ve sindirim sistemi için iyi sebzeler arasında yer gösterilmektedir.

Suda Çözünmeyen Lif İçeren Yiyecekler

Sebzeler: Suda çözünen lifin aksine pek çok çiğ sebze, başta şalgam, pancar, karnabahar, lahana, Brüksel lahanası ve havuç olmak üzere önemli oranda suda çözünmeyen lif içermektedir.

Yeşil yapraklı sebzeler, brokoli, yeşil fasulye, salatalık, soğan, lahana, kereviz, domates, patlıcan, biber ve mısır da yüksek oranda lif içerir. Bu sebzelerden en yüksek oranda lifi alabilmek için çiğ tüketilmeleri önerilmektedir.

Meyveler: Kabuklu, çekirdekli meyvelerin çoğu değişen oranlarda suda çözünmez besin lifi içerir.

The post Lif Kaynağı Besinler first appeared on Özgür Diyet.

Mevsim sebze ve meyvelerinin en olgun olduğu aydır ağustos. Salçalık biberin çıkışı kış hazırlıklarını ertelemeyin mesajı gibidir. Meyve sebzenin su içeriğinin en yüksek olduğu dönem aynı zamanda bizim bedenimizin de su ihtiyacının en yüksek olduğu dönemdir. Mevsiminde mevsim yiyeceklerini tüketmeye özen gösterin derim.

Tatlı biber (yeşil) veya çarliston biber, C vitamini açısından zengin bir sebzedir. Kalorisi oldukça düşük, lif içeriği ise oldukça yüksektir. Biberdeki acılık içeriğinde bulunan kapsaisin (capsaicin) maddesinin miktarına göre değişir. Acı biberdeki kapsaisin maddesinin kanser karşıtı, bakteri üremesini önleyici, kan dolaşımını hızlandırıcı ve ağrı kesici olduğu bilinmektedir. Öğünlerinize 1 adet taze biber eklemeniz C vitamini ihtiyacınızı karşılamanıza yeter de artar bile. Acı tüketimi ise tamamen size kalmış.

Zeytinyağlı Bakla yapmak için en doğru zamandayız. Bu yemek C vitamini, folik asit, magnezyum, fosfor, potasyum açısından iyi bir kaynak olup lif açısından zengin olması sebebiyle de doyurucu olacaktır. 6-8 yemek kaşığı Zeytinyağlı Baklayı ana öğünlerinize ekleyebilirsiniz.

Marul, dut ve kiraz için sona yaklaşılıyor ama hala bol miktarda sebze meyve var.

Mesela olgunluğunun zirvesindeki karpuz A, C vitamini, potasyum minerali yüksek, lif içeriği ise düşük bir meyvedir. Diyet yaparken karpuz tükettiğiniz miktarına dikkat edin. Çünkü kalorisinin büyük bir kısmı karbonhidrattan gelir ve kan şekerini hızla yükseltebilir. 400 gramlık kalın bir dilim karpuz yaklaşık120 kaloridir.

İncir, E, C, A ve B grubu vitaminleri, kalsiyum, potasyum, demir, magnezyum minerallerini içerir. Posa ve antioksidan içeriği ile bazı hastalıklara karşı koruyucu etki gösterir. Benzer faydalar kayısıda da var.

Böğürtlen, tam bir antioksidan deposudur. A, C ve K vitamini, bakır, magnezyum minerali ve lif oranı oldukça yüksektir. Kanser, kalp hastalıkları, alerjik durumlardan korunmada etkilidir. 1 su bardağı böğürtlen sadece 25 kaloridir.

The post AĞUSTOS AYI BESLENME first appeared on Özgür Diyet.

Yazın hafif ve sağlıklı sebzelerle dolu aylarından biri temmuz ayı. Semizotu ile yemek veya salata hazırlayarak, omega 3 açısından vücudu destekleyerek öğünlerinize sağlıklı bir dokunuş yapabilirsiniz. Çünkü semizotu yapraklı sebzeler içinde en yüksek omega 3 oranına sahip sebzedir. Omega-3 ise vücut tarafından üretilmeyen dışarıdan alınması gereken bir yağ asididir. Omega-3, kalp hastalıklarına, zihinsel karışıklığa ve bunamaya karşı ekilidir. Sağlıklı nöral yolların oluşumunda temel teşkil eden yağ asididir. Vegan/vejetaryen beslenmede omega 3 kaynağı olarak semizotu, kullanılabilir. Ayrıca A ve C vitamini, folik asit, potasyum, magnezyum ve demir yönünden de zengin bir sebzedir.

Kabak, patlıcan, bezelye, taze fasulye, kuzu ıspanak, dolmalık biber, çalı fasulyesi, taze barbunya, sivribiber ve domatesin hepsi tazecik ve tam zamanıdır. Sayısız şekilde farklı alternatifte sebze yemekleri yapabilirsiniz en lezzetlisinden. Kış için dondurucuya da hazırlayabilirsiniz belki. Enginar ve bezelye için sona yaklaşılıyor unutmayın.

O tadına doyulmaz yaz meyveleri bir arada bu ay. Can erik bitmiş sayılır ama sarı erik mevcut. Kavun, karpuz, ahududu… Dondurmaya külah niyetine kavun kullanmanın tam zamanı mesela. Sıcaklarda serinleten karpuz -peynir ikilisi de şahane bir seçim olabilir. Şeftali ay sonuna doğru olgunlaşmaya başlar.

Kiraz da bu ayın iştah açan lezzetlerinden. A vitamini, potasyum ve lif içeriği zengin, antioksidan özelliğe sahip bir meyvedir. İçeriğindeki diyet lifi sayesinde kabızlığa iyi gelir. 12- 15 adet kiraz yaklaşık 50 kaloridir.

Üzüm, böğürtlen, incir, ay ortalarında tezgahlarda karşınıza çıkabilir ama daha erken, biraz daha bekleyin.

The post Temmuz Ayının Meyve Ve Sebzeleri first appeared on Özgür Diyet.

İyi pişmemiş veya pişiren kişinin gıda hammaddesini ya da gıdayla temas etmeden önce ellerini yıkamadan hazırladığı yiyecekleri tüketmenin besin zehirlenmesi ile sonuçlanabileceği herkesin malumu. Kirlenmiş herhangi bir yiyecek ya da içeceğin tüketimi sonucu oluşan enfeksiyon veya zehirlenme durumuna besin zehirlenmesi denir.

Yaz aylarında enfeksiyon hastalıkları polikliniklerine başvuran hastaların büyük bir kısmını besin zehirlenmeleri oluşturur. Çoğu zaman önemsenmediği ve bu nedenle de bildirilmediği için toplumlardaki gerçek görülme sıklığı bilinmemektedir.

Sağlığımızı tehdit eden ve birçok besin kaynaklı zehirlenmelerin nedeni olan bakteriler ve onların toksinleri (yani zehirleri) özellikle hava sıcaklıklarının arttığı bu yaz günlerinde üremek için uygun sıcaklığı yakalamışken, hızla çoğalabilirler. Bazı bakteriler gerekli nem, beslenme, sıcaklık ve zaman koşulları oluştuğunda milyonlarca üreyebilirler. Ne kadar çok bakteri varsa, enfeksiyon ve hastalık riski de o kadar yüksek olacaktır. Ancak buradan sadece yaz aylarında arttığı düşünülerek diğer mevsimlerde gıda zehirlenmelerinin olmayacağı sonucunu çıkarmayınız lütfen.

Genellikle hafif seyirli ve kısa süreli hastalıklar olmalarına karşın, zehirlenmeye sebep olan besin ve kişiye özgü bazı faktörler, zehirlenmenin sebep olduğu hastalığın daha ağır seyretmesine hatta ölümcül olmasına yol açabilir. Besin kökenli hastalığa herkes yakalanabilir ancak bağışıklık sistemi zayıf olan kişiler, bebekler, çocuklar, yaşlılar ve hamileler bu duruma daha duyarlıdır.

Çok sık olmamakla birlikte gıda zehirlenmesine kimyasallardan gelen toksinler veya böcek ilaçları da neden olabilir. Ancak en sık zehirlenme nedeni olan bakteriler ve toksinleridir.

Burada besin zehirlenmesinin temel nedeni olan bakteri türlerini biraz tanıtmak istedik. Ancak siz türlerle ve neler yapabileceğine bakmak istemezseniz, “Besin zehirlenmelerinden korunmak için ne yapılmalı?” kısmına bir göz atın derim.

Besin zehirlenmelerine neden olan bakteriler:

Stafilokok Bakteriler: En çok görülen zehirlenmelerin sorumlusudur.  Bu bakteri doğal olarak insan, koyun, sığır, domuz ve kanatlılarda yoğunlukla burun ve deride bulunur. Ayrıca, derideki sivilce, çıban, iltihaplanmış yaralar ve kesiklerde de olabilir. Temel bulaşma kaynağı besinle uğraşan onunla temas halinde olan kişilerdir. Bu bakteriyi taşıma potansiyeli olan ve gerekli hijyenik önlemler alınmamış besinlerin tüketiminden sonra zehirlenme ortaya çıkar. Özellikle süt ürünleri, salatalar, kremalı pastalar, diğer tatlılar, çiğ et ve kümes hayvanı etlerinde kolayca ürer. Bakterinin bulaşmış olduğu gıda 100 derecede 10 dakika kaynatıldığında ancak bakteri etkinliğinin %50 si durdurulabilir.

Stafilokok bakteri veya toksinlerinin bulaştığı gıdanın tüketiminden 1-6 saat sonra gıda zehirlenmesi belirtileri ortaya çıkmaya başlar. Vücut kusma reaksiyonu gösterir.

Shigella türleri: İnsan ve hayvan dışkısında bulunur. Temel kaynağı kirli içme suları, kontamine olmuş sularla temas etmiş tüm yiyecekler özellikle de tavuk, balık ve çiğ olarak yenilen sebze ve meyvelerdir. Shigella türleri bulaşıcıdır ve dizanteriye kadar varan ciddi hastalıklara neden olur. Stafilokok bakterilerinden farkı bunun ortaya çıkma süresi 1- 2 gündür. Bulantı, kusma, ateş, kramplar, karın ağrıları ve dışkıda kan şeklinde belirtileri görülür.

Clostridium botilinum: En ciddi ve ölümcül besin zehirlenmelerinin sorumlusu olan bakteridir. Clostridium botilinum toksini bilinen en zehirli toksindir ve 1 gramı 10 milyon insanı öldürebilecek kadar etkilidir. Ancak ısıya duyarlı bir toksin olduğundan 5 dakikalık bir kaynatma işlemi bu toksinin aktivitesini ortadan kaldırmak için yeterlidir. Düşük asitli konservelerde, ette, sebze ve meyvede bulunabilir.

Belirtiler 12-72 saatte ortaya çıkar.  Nörotoksik olduğundan felç yapar, solunumu engeller ve ölümle sonuçlanır.

Bacillus cereus: Toprakta ve birçok bitkide bulunan, özellikle pirinç, makarna, kremalar ve sütlü pudinglerde hızla üreyebilen bir bakteridir. Bacillus cereus’un neden olduğu zehirlenmelerin temel kaynağı genellikle pişmiş pirinç içeren yemeklerin uygun olmayan sıcaklıkta bekletilerek tekrar ısıtılmasıdır. Zehirlenme, bakterinin bulaştığı besinin (kontamine besinin) tüketilmesinden 8-16 saat sonra ishal ve kramp tarzında karın ağrısı ile kendini gösterir.

Salmonella Türleri; Kuşlar dahil birçok kanatlı hayvanın bağırsaklarında bulunur. Bu sebeple, iyi pişirilmemiş tavuk, et, yumurta, balık ve pastörize edilmemiş çiğ sütler Salmonella türlerinin üreyebileceği besinlerdir.

Clostridium perfringens: Bu bakteri toprakta, insan ve hayvanların sindirim sistemlerinde ve dışkı ile kirlenmiş sularda bulunur. Zehirlenmenin belirtileri 8-16 saat arasında ortaya çıkar. Çiğ et ve et ürünleri, pişirildikten sonra çok yavaş soğumaya bırakılan etler bu bakterinin hızla üredikleri besinlerdir.

Escherichia coli (E.coli): İnsan ve hayvan bağırsaklarında yaygın olarak bulunan bir bakteridir. Hayvansal yiyeceklerle insanlara bulaşan bu bakterinin hızla ürediği besinler; çiğ ve iyi pişmemiş kıyma, pastörize edilmemiş sütler, dışkı ile kontamine olmuş kaynak suları ve kirli sularla sulanmış ve iyi yıkanmamış sebze ve meyvelerdir.

Listeria monocytogenes: Bu bakteri yaygın olarak çevrede bulunan oldukça dirençli bir türdür. Donma derecesine yakın sıcaklıklarda bile üreyebilmektedir. Neden olduğu besin zehirlenmelerinin büyük çoğunluğu çiğ et, tavuk, dondurulmuş besinler, peynir ve krema kaynaklıdır.

Besin zehirlenmelerinden korunmak için ne yapılmalı?

• Her türlü gıda maddesini satın alırken etiket bilgisini okuyun, üretim, son kullanma tarihi, ambalaj bütünlüğü ve saklama koşullarına dikkat edin.
• Besinleri güvenilir yerlerden satın alın. Özellikle yaz aylarında dışarıda ve açıkta satılan yiyeceklerden uzak durun. (Bakteriler koşullar müsaitse kısa sürede milyon tane olabilirler)
• Soğuk gıdaları raflarından alışverişin sonunda alın. Satın aldığınızda eve dönüş süresini olabildiğince kısa tutun ve alışverişten döner dönmez buzdolabına yerleştirin.
• Yumurtayı satın alırken çatlak olmamasına dikkat edin ve kullanmadan önce mutlaka yıkayın. (Yıkayıp dolaba koymak doğru değil, bozulmasına sebep olursunuz).
• Çiğ ve pişmiş besinleri birbirine temas etmeyecek şekilde üzerleri kapalı olarak muhafaza edin.
• Zararlı bakterileri öldürmek için eti doğru şekilde çözüp pişirdiğinizden emin olun ve çiğ ve yemeye hazır gıdalar için farklı kesme tablaları kullanın.
• Güvenilir kaynaklardan su alın. Kaynağından emin olamadığınız suyu tüketmekte durumunda kalırsanız muhakkak kaynattıktan sonra tüketin.
• Pastörize edilmemiş süt ve süt ürünlerini kesinlikle kullanılmayın.
• Yemekleri kızartmak yerine eşit sıcaklıklarla pişiren fırın ve ızgara olarak tercih edin. Eğer pişirme uyguladığınız besinin her tarafındaki sıcaklık 70 dereceye ulaşamazsa bakterilere üreme alanı kalır.
• Pişirip, daha sonra tüketeceğimiz yemekleri oda sıcaklığında tezgah ve/veya ocak üzerinde asla 2 saatten fazla soğumaya bırakmayın. Havanın çok sıcak olduğu durumlarda ise bu sınır 1 saat olmalı. (Pişirme ile ortadan kaldıramadığımız bakteri sporları üremeye başlayabilir çünkü.)
• Pestisit ve böcek ilacı nedeniyle zehirlenmeye maruz kalmamak için çiğ olarak tüketilen meyve ve sebzeleri sirkeli suda 5 dk beklettikten sonra akan bol su ile yıkayın ve öyle tüketin.
• Konserve satın alırken, alt ve üst kapakları şişkin, kutusu hasar görmüş, kapağı gevşemiş ve son kullanma tarihi geçmiş olmamasına dikkat edin. Konserve yiyecekleri tüketmeden önce bir miktar ısıtın. (Bi’ fokurdatın)
• Isıtılan yiyeceklerin kaynayana kadar ısındığından emin olun ve yiyecek hazırlamadan / yemeye hazır gıdalara dokunmadan önce ellerinizi yıkayın. Bir kereden fazla tekrar ısıtma işlemi yapmayın. Eğer yemek yeniden ısıtılacaksa yiyeceğiniz kadarını ısıtın.
• Tahıl, kuru baklagil gibi kuru gıdaları nemli ortamlarda bekletmeyin. Kuru ve serin ortamlar bu besinlerde bakteri üremesini engeller.
• Çiğ et sularının diğer gıdalarla temas etmesine engel olun ve evcil hayvanları tezgâhlardan ve yiyeceklerden uzak tutun.
• Mutfakta kullanılan bezler, tutaçlar ve süngerler mikropların bir yerden başka bir yere taşınması için en iyi araçlardır. Bu yüzden her kullanım sonrası bezleri dezenfekte edin, ıslak ve sıkılı halde bırakmayın.

Besin zehirlenmesi oluşmuşsa ne yapılmalı?

Sık görülen gıda zehirlenmesi türlerinin çoğunda 24-48 saat içinde zehirlenmenin neden olduğu belirtiler hafifler ya da ortadan kalkar. Ancak bazı gıda zehirlenmelerinin ciddi sorunlara neden olabileceğini unutmayın.

• Kusma ve ishal şikayetlerin başlamasını takiben 24 saat içerisinde kesinlikle bulantı ve ishali önleyici ilaçlar kullanılmamalıdır. Bu tablonun vücudun toksinlerekarşı verdiği tepki olduğunu unutmayın.
• İshal ve kusmayı arttıracak diye hiçbir şey yiyip içmemek yapılacak en büyük yanlıştır. En iyi İshal tedavisi dinlenmek ve bol miktarda sıvı ( temiz içme suyu, ayran, maden suyu, şekersiz çay vb.) tüketmektir. Sıvı alımına özen gösterin.
• İshal geçene kadar yoğurt, haşlanmış pirinç veya pirinç lapası, yağsız yayla çorbası, haşlanmış patates gibi besinler tüketin. Bağırsak hareketliliğini arttıran kayısı, incir, üzüm, erik, karpuz çiğ sebze, gibi posalı besinleri tüketmeyin.
• Belirtiler hafiflemiyorsa, şiddetleniyorsa, dışkıda kan görülüyorsa, ishal 5 günden uzun (çocuklarda 2 gün) sürdüyse, baş dönmesi varsa, ateş varsa ve kusma 2 günden uzun sürdüyse, vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna giderek profesyonel yardım alın.

Kaynak:
https://gaiadergi.com/sicaklarla-gelen-tehlike-besin-zehirlenmesi/

The post Sıcaklarla Gelen Tehlike: Besin Zehirlenmeleri! first appeared on Özgür Diyet.

İnsan vücudunda göz, böbrek, beyin ve kalp damarlarında tıkanıklıklara ve kanamalara yol açarak ölümcül etkiler yaratabilir. Tansiyon hastaları diyet yaparak sağlıklı bir şekilde kilo vermelidir. Yüksek tansiyon hastalarının beslenme programı da özel olmalıdır.

Sıcak yaz günlerinde vücudun en önemli ve temel ihtiyacı sudur. Siz terlemediğinizi ve su kaybetmediğinizi düşünseniz de hava sıcaklığı ve nem ile deri, solunum, idrar ve dışkı ile atılan su miktarı normalden fazla olur. Bu kayıp elektrolit kaybı ile beraber, baş ağrısı, halsizlik, yorgunluk ve tansiyon dengesizliği yapabilir.

Havaların sıcaklaması nedeniyle sosyal hayatta bulunamayan, tansiyon sebebiyle dışarıda rahatsızlık geçiren kişilere Online Diyet hizmeti sayesinde, Özgür Diyet sağlıklı beslenme reçeteleri ile yardımcı olmaktadır.

Öneriler;

• Hipertansiyon hastalarının beslenme planları basitçe; doymuş yağ ve kolesterolden fakir, sebze-meyve, az yağlı süt ve ürünleri, vitamin ve mineral yönünden zengin olmalı ve vücut ağırlığı, arzu edilen sınırın %15’ini geçmeyecek düzeyde tutulmalıdır.
• Fazla kilo, dengeli bir diyet planı ve düzenli yapılan fiziksel egzersiz ile Beden Kitle İndeksi (BKI) 25 sınırında tutulduğunda kan basıncında ve dolayısıyla tansiyonda fark edilir düzelmeler görülebilir.
• Tuz, vücut fonksiyonlarımız için gerekli olsa da fazlası zararlıdır. Bu yüzden tuzu tamamen kesmek hem doğru değil hem de pratikte mümkün değildir. Hipertansiyon hastalarında Sodyum (Na) alımı 1,5-2,5 gr. arasında (4-6 gr. tuz) tutulmalıdır. Yani gün içerisinde en fazla bir tatlı kaşığı tuza izin vardır. Bu alımı besinlerin yapısında bulunan sodyum karşılayabileceği için yemeklere tuz ilave edilmemeli, gerekirse tuzsuz ekmek kullanılmalıdır.
• Başta ekmek olmak üzere birçok hazır gıdada önemli oranda tuz vardır. Paketlenmiş hazır şarküteri ürünlerinin tuz içeriği yoğun olduğu için mümkün olduğunca, bu ürünleri tüketmekten kaçınmalıdır. Doymuş yağ ve tuz içermeleri nedeniyle salam, sucuk, sosis gibi şarküteri ürünlerinden, yoğun tuz içeren salamura yiyecek ve soslardan, özellikle soya sosu, konserveler, tahıllar, pide, ekmek, turşu, kuruyemişler, içeceklerden maden suyundan uzak durulmalıdır.
• Artan sıvı ve mineral kaybının önlenmesi için yeterli sıvı alımı önemlidir. Ayrıca, yaşamın her döneminde yeterli sıvı alımı vücutta oluşan toksinlerin (zararlı öğeler) atılması, vücut fonksiyonlarının düzenli çalışmasında, metabolik dengenin sağlanmasında ve vücutta pek çok biyokimyasal sürecin gerçekleşmesinde önemli rol oynar. Bu nedenle, her gün en az 1,5-2 litre su içilmeli, sıvı alımının karşılanmasında kahve, çay ve gazlı içecekler yerine yarım yağlı süt, ayran ve taze sıkılmış meyve suyu gibi içecekler tercih edilmelidir. Yeterli su alıp almadığınızı idrar rengini kontrol ederek anlayabilirsiniz. Eğer ki idrarınız renksize yakın ise sıvı alımı yeterlidir, koyu sarı ise yetersizdir.
• Diyetinizde kolesterol oranı yüksek yağlı gıdaları ve doymuş yağlardan zengin besinleri azaltıp, taze sebze, meyve ve az yağlı günlük süt ve süt ürünlerine yer vermek bile tansiyonu düşürücü etkiye sahiptir.
• Yeşil yapraklı sebzelerin beslenme programınızda mutlaka bulunması gerekmektedir.
• Haftada en az 2 defa omega-3 açısından zengin olan balıkların tüketilmesi önemlidir. Bu sayede kan basıncınızın dengelenmesi daha kolay olmaktadır.
• Sarımsak besin olarak kan basıncını düşürücü özelliği bulunmaktadır bu yüzden sarımsak tüketilebilir. Sarımsak kanda bulunan fibrin ve plak yapılarının oluşumunu azaltmaktadır. Kan pıhtılaşmasını önleyici ajoene maddesini içerdiğinden kanama riski taşıyanların sarımsağı dikkatli tüketmeleri, aşırı tüketimden kaçınmaları gerekir.
• Potasyumdan zengin besinleri tüketmek hem normal hem de yüksek tansiyon hastası bireylerde kan basıncını düşürücü önemli bir etkiye sahip. Potasyumun yanında magnezyum ve lifli gıdaları tüketerek bu etki güçlendirilebilir. Potasyum, magnezyum ve lif açısından oldukça zengin muz, elma, kayısı, havuç, üzüm, şeftali ve mango gibi meyvelerin yanı sıra patates, domates, yağsız ton balığı ve az yağlı yoğurt tüketilmelidir.
• Alkol alımı mutlaka sınırlandırılmalıdır. Fazlaca alkol tüketmek sadece karaciğer, beyin ya da kalbi etkilemekle kalmaz, tansiyonda yükselmelere de neden olabilir. Bu sebeple önerilmemektedir. Haftada en fazla 2-3 kere olmak şartı ile kadınlarda 1 kadeh, erkekler ise 2 kadehin üstüne çıkılmamalıdır. Çünkü alkolün tansiyon üzerine etkisi kadınlarda daha yüksektir. Toplumlarda % 5 oranında alkol alımına bağlı olarak hipertansiyon görülmektedir.Alkol almak konusunda ısrarlı iseniz 1-2 kadeh beyaz şarap iyi bir seçim olur ama akşam yemekte tatlı var ise tatlı veya şaraptan birisi tercih edilmelidir.
• Sigara alışkanlığı da bilindiği üzere kan basıncını doğrudan olumsuz etkileyen çok önemli diğer bir faktördür. Bu yüzden kan basıncınızın dengede kalması için sigaradan uzak durmak büyük önem taşıyor.
• Tatlıya vücudumuzun ihtiyacı yok ama yiyecekseniz tatlı olarak dondurma veya meyveli tatlılar, sorbe yaz için en doğru seçimlerdir.Kalorisi yüksek, rafine şeker içeren (şerbetli tatlılar, pasta, kurabiye, kek, meşrubat ve hazır meyve suyu gibi) ürünler mümkün olduğunca az tüketilmelidir.
• Hazır ürünler satın alırken etiket okuma alışkanlığı edinin ve ürünlerinizi sodyumsuz veya sodyumu azaltılmış ürünlerden seçiniz. 1 porsiyonunda 5 mg’dan az sodyum içeren ürünler tuzsuz olarak değerlendirilir. 1 porsiyonunda 140 mg’dan az sodyum bulunan ürünler düşük sodyumlu ya da az tuzlu olarak değerlendirilir.
• Haftada en az 3-4 gün 30-45 dk. lık düzenli egzersiz yapılması kan basıncını dengelemede önemli etkiler göstermektedir.

The post Tansiyon Hastaları, Yaz Sıcaklarında Beslenmeye Dikkat! first appeared on Özgür Diyet.

Karpuz mevsimi geldi. Sofralarımızdaki yerini aldı…

%95’e varan su içeriği ile yaz sıcaklarının vazgeçilmezi olan, içimizin ferahlatıcısı karpuzun sağlığımız için taşıdığı faydalara yakından bakmak istemez misiniz?

Likopen

Sebze ve meyvelere kırmızı rengini veren ve doğal olarak bulunan karoten ailesine mensup bir pigmenttir ve birçok haslığı karşı vücudumuzu savunur. İnsan vücudu likopen üretemez ve bu yüzden likopeni ancak besinler yoluyla vücudumuza alabiliriz. Karpuz, kanser savaşçısı bir sebze olan domatesten 2 kat daha fazla likopen içerir. Birçok kanser türüne karşı koruyucu özelliği bulunmaktadır.

Ancak burda bir detay var. Araştırmalar besinlerdeki likopen miktarının ısı ile ilişkili olduğunu göstermiştir. Likopenden faydalanmak açısından oda sıcaklığında korunan ve tüketilen karpuzun, soğuk tüketilen karpuza göre üstün olduğunu hatırlatmakta fayda var.

Sitrülin

Sitrülin, karpuzda bulunan bir amino asittir. Vücut tarafından doğal olarak kendi başına bir miktar üretebilir. Özellikle karpuzun kabuğa yakın beyaz bölgelerinde ve kabukta bulunur

Bazı amino asitlerden farklı olarak protein üretmek için kullanılmaz. Üre döngüsünde vücudunuzu zararlı bileşiklerden arındırmak için gerekli bir rol oynar. Özellikle üre döngüsü, amonyağı vücuttan atar. Bu döngünün nihai ürünü üre olup, vücudunuz idrarla temizlenir.

Sitrülin ayrıca kan damarlarını genişletmeye yardımcı olur ve kas yapımında rol oynar.

Sitrülin, vücutta arginin üretimini, arjinin ise bağışıklığı sağlayan T-hücrelerinin sentezini artırır. Artan arjinin üretimi ayrıca nitrikoksitin (NO) damarlara daha bol verilmesini sağlayarak kan damarlarını genişletir, kanı oksijenle zenginleştirir ve tüm vücuttaki kan dolaşımını iyileştirir. Kan basıncının düşürülmesi ve dokuların iyileştirilmesi gibi birçok vücut aktivitesinde önemli yeri vardır.

A, C VE B6 Vitaminleri

Karpuz özellikle Vitamin A, B6 ve C yönünden zengindir. İki porsiyon meyveyi karpuz olarak tüketerek, günlük ihtiyacınız olan A ve C vitamininin %50’sinden fazlasını karşılamış olursunuz.

A vitamini, göz ve göz sağlığına faydaları yanında, embriyonun gelişimi ve büyümesi için gerekli hücre çoğalmasında ya da sivilcelerin oluşmasını engellemede etkilidir.

C vitamini ise hücrelere zarar veren, bağışıklık sitemini zayıflatan, yaşlanma ve hastalıkların başlıca nedeni olan serbest oksijen radikallerine karşı bedenimizi koruyan antikor oluşumunu hızlandırır. Ayrıca vücut bütünlüğünü sağlayan yapıştırıcı (kasları iskelete, cildi kaslara bağlayan doku) olan kollojeninoluşumunda önemli rol oynar.

B6 vitamini, karbonhidrat, protein ve yağların enerjiye dönüşümünde rol oynar. Sağlıklı sinir sistemi için gereklidir. Beynin normal gelişimi ve işlevi için gerekli olan ve vücut hormonlarından serotonin ve norepinefrin (ruhsal durumu etkiler) ve melatonin (vücut saatini düzenlemeye yardımcıdır) hormonunun üretilmesine yardımcı olur.

Potasyum ve magnezyum

Karpuz bünyesinde pek çok mineral barındırmakla birlikte özellikle potasyum ve magnezyum yönünden zengindir.

Potasyumun, beslenmede hayati önemi vardır. Vücuttaki su ve mineral dengesinin korunmasına yardımcı olur. Besinlerin hücre içine taşınması, sinir sistemindeki mesajların iletilmesi, kalp ve kaslar için önemlidir. Tansiyonu dengeler. Beyine oksijen taşıyarak zihin faaliyetlerini destekler. Alkolün, vücuttaki fazla suyun, şekerin ve tuzun vücuttan uzaklaştırılmasında görev alır.

Karpuz, içeriğindeki potasyum ile de böbreklerin daha iyi çalışmasını sağladığı için sodyumun böbrekler tarafından atılmasını hızlandırır. Fazla sodyumun vücuttan atılması sonucunda da kan basıncı dengelenir, kalp işlevleri düzenlenir ve kalp krizi riski azalır.

Magnezyum ise anti stres minerali olarak bilinir. Sinir sisteminin aşırı duyarlılığını azaltarak sakinleşmeye yardımcı olur. Kandaki şekerin enerjiye dönüştürülmesinde rol alır.

Tüketim Önerisi

1 porsiyonu 200 gram olan karpuz sadece 52 kalori içerir. Günlük A vitamini ihtiyacının %22’sini, C vitamini ihtiyacının %26’sını ve B6 vitamini ihtiyacının %4’ünü karşılar. Kalorisinin düşük olduğuna bakmayın çünkü tüm kalorisi şekerden gelmektedir. O sebeple ölçüyü kaçırmamak önemli.

Sağlıklı beslenmede günlük 4-5 porsiyon meyve tüketilmesi esastır. Karpuz lif içeriğiyle bağırsak hareketlerini düzenlenmesi, yüksek su içeriğiyle kişide tokluk hissi sağlaması ve düşük enerji içermesi ile diyet yapanların favori meyvesidir.

Ara öğünlerde kan şekerinizi hızla yükseltmemek için yanında 1 dilim peynir ile 1 porsiyon karpuz tüketerek şahane bir ara öğün yapabilirsiniz. Günlük meyve hakkınızın tamamını karpuz olarak tüketin demiyorum. Meyveleri mevsimine göre farklı renklerden seçin. Eğer günlük 5 porsiyon meyve tüketiyorsanız diğerlerini çeşitlendirmek kaydıyla 2 porsiyonunu karpuz olarak seçebilirsiniz.

Besin değeri açısından oda sıcaklığında muhafaza edilmesi daha uygundur. Ilık olarak tüketilmesi likopen içeriğinden maksimum düzeyde faydalanmanızı sağlar. Soğuk tüketimi likopen etkinliğini azaltır ancak diğer sağlık faydalarını etkilemez.

Karpuzun kabuğuna yakın beyaz bölgeyi tüketmeniz sitrülinden faydalanmak için çok önemli. Hatta kabuğunu da yenebileceği gibi, kabuklardan az şekerli reçel de yapılabilir.

Karpuzu aç karına yemek besin değerlerinden daha fazla yararlanmayı sağlar. Karpuz, içerdiği likopen ve beta karoten sayesinde tam bir cilt yenileyicisi ve bağışıklık sistemi destekleyicisidir. Kan şekerini hızla yükseltmemek için de, yanında az yağlı peynir yemenin yararını da unutmayalım.

The post Sıcak Yaz Aylarının Serinleten Meyvesi: Karpuz first appeared on Özgür Diyet.

Sebzeler

Meyveler

Kayısı, Kiraz, Çilek, Can erik, Malta eriği, Dut.

Enginar, taze fasulye, taze patates, marul, dolmalık biber, patlıcan ve rezenenin en bol ve lezzetli olduğu zamandır. Sofralarınızda haftanın her gününe başka sebze koyabileceğiniz aydasınız. Asma yaprağından lezzetli sarmalar yapmak veya kışa hazırlamak için çok vakit kaybetmeyin.

Şeftali, kiraz, tatlı mısır, mürdüm eriği için henüz bir olgunluk beklemeyin biraz daha vakti var. Belki haziran sonunda denemeye başlayabilirsiniz.

Dut, tıpkı çilek gibi kısa ömürlü ve hassas bir meyvedir. B grubu vitaminler ve A ve K vitamini, demir, potasyum, fosfor içerir. Protein içeriği diğer birçok meyveye göre daha fazladır. Diyet sırasında zayıflamaya yardımcı olur. Uzun nakliye süreleri sebebiyle bu hassas meyvenin tezgahtaki ömrünü oldukça kısaltmaktadır. Zamanı geçmeden ve 100 gramının (yarım tabak) 45 kalori olduğunu unutmadan tüketin.

Can eriği, çilek, havuç bu ay itibari ile mevsimini kaçırdığımız besinler. Satın alırken dikkatli olun. Doğadaysanız zaten bitmiştir toplayamazsınız.

The post Haziran Ayı Beslenme Tavsiyeleri first appeared on Özgür Diyet.

Çilek kısa ömürlü bir meyvedir. İyi bir folik asit, C vitamini ve mangan kaynağı olan bu meyve yüksek oranda lif içerir. Artirit, gut, gibi enfeksiyonlara karşı koruyucudur. Zamanı gelmişken sıkça tüketin ki, mevsim geçişinden kaynaklanan yorgunluk belirtilerini ortadan kaldırsın.

Erik çeşitlerinin artan lezzeti ile birlikte en bol olduğu dönemlerdeyiz. Malta Eriğinin, eti ve kabuğu A vitamini kaynağı karoten yönünden zengindir. Ayrıca B ve C vitam inleri; fosfor, potasyum ve kalsiyum gibi mineral maddeler ve şeker yönünden de zengindir. Bu yönüyle göz ve cilt sağlığını korumaya yardımcıdır. Diyet lifleri ve pektin içermesi sindirim sisteminin de dostudur.

Domates, Salatalık ve Taze naneyi birleştirmenin tam zamanı. Yine tezgahlarda görseniz de henüz Patlıcanın vakti değil, gelecek ay daha lezzetli olacak.

The post MAYIS AYINA ÖZEL ÖNERİLER first appeared on Özgür Diyet.

Migren atakları öncesinde kişilerde keyifsizlik, uyuşukluk, gözde parlayan sönen ışıklar, göz kararması, ışığa duyarlılık gibi atak habercileri gözlenmektedir.

Stres ve duygu durumu değişiklikleri gibi psikolojik nedenler dışında migrenin en önemli tetikleyicileri maalesef beslenmemizin parçası olan tükettiğimiz bazı besinlerdir. Bu yiyecek ve içeceklerin etkisi kişiye özgü değişiklik göstermekte olduğundan deneyerek sizi etkileyen besinlerin hangisi olduğunu bulabilirsiniz.

Migren ataklarını tetikleyebilen bazı besinler;

• Çikolatalar (her çeşidi maalesef belki beyaz çikolata istisna olabilir)
• Kafeinli içecekler (çay, kahve, asitli içecekler)
• Süt ürünleri özellikle peynir çeşitleri
• Sodyum nitrat içeren şarküteri ürünleri (sucuk, salam sosis gibi)
• Konserveler
• Turunçgiller
• Kabuklu deniz ürünleri
• Füme balıklar
• Bazı sebzeler (Bezelye, bakla)
• Bazı meyveler (avokado, armut, muz, ananas, ahududu, erik)
• Narenciyeler (limon, portakal, greyfurt, limonu)
• Mayalar

Migren ataklarını azaltmak için

Sizin için migreni hangi besinlerin tetiklediğini belirlemeniz kişisel bir tablo oluşturmak için çok önemli. Bu nedenle size hangi besinin veya besinlerin iyi gelmediğini bulmak için sebze-meyve içeren bir diyet yapın ve yukarıda listelenen zararı olabilecek besinleri tek tek deneyin.

Beslenme günlüğü tutmak ataklarınızı neyin tetiklediğini belirlemeniz, herhangi bir tetikleyiciyi atlamamanız için iyi bir yöntemdir.

Sizin için atakları tetikleyici olduğunu belirlediğiniz besinleri mümkün olduğunca beslenmenizden çıkarın.

Beslenmenizde magnezyum ve B vitaminleri alımının yeterli olduğundan emin olun.

Düzenli olarak yüzme ve yürüyüş gibi aktiviteler yapmak ataklarınızın sıklığını azaltmanız konusunda yardımcı olacaktır.

Kaynak

https://gaiadergi.com/mevsim-gecislerinde-migren/

The post Mevsim geçişlerinde migren first appeared on Özgür Diyet.