• Diyet yapanlar için ideal bir meyvedir.
• Kan şekerinin yavaş bir şekilde yükselmesini sağlayan liflerin aynı şekilde düşüşü de yavşlattığından acıkmayı engeller.
• Bel ağrısı ve nıkriste kullanılır.
• Bağırsak faaliyetlerini düzenlemeye yardımcı olur.
• Kabızlığa faydalıdır.
• İshal ve dizanteri hastalıklarına iyi gelir.
• Şeker hastalığına iyi gelir.
• Böbrek ve mesane taşlarını düşürmesin de yardımcı olur.
• Sakinleştirici etkisi vardır.
• Vücuda ki susuzluğu giderir.
• Göz ve cilt sağlığa faydalıdır.
• Kilo vermenizi sağlar.
• Kan şekerini düzenler.

Besin Değeri (100 gramında)

• Enerji 47 kcal.
• Toplam karbonhidrat 12.1 gr.
• Protein 0 gr. bulunur.

Yeterli ve dengeli beslenmek ve sağlıklı olmak için, Mayıs ayında en bol ve en lezzetli olan meyveler ve sebzelerinden tüketelim. Daha detaylı bilgi için bizimle İletişime geçebilir, sağlıklı yaşamın ipuçları için Online Diyet formumuzu doldurabilirsiniz.

The post Malta Eriğinin Faydaları Nelerdir? first appeared on Özgür Diyet.

• Kan Basıncını Dengeler.
• Böbrekler İçin Faydalıdır.
• Enerji Verir Sindirime Yardımcı Olur.
• Ülsere İyi Gelir.
• Kan İçin Faydalı Vitaminler İçerir.
• Cilt Sağlığını Korur.
• Kanserle Mücadele Eder.
• Strese Karşı Etkilidir.
• Kemik Sağlığını Korur.
• Tansiyonu dengeler.
• Göz Sağlığına Faydalıdır.
• Çocukların gelişimine katkı sağlar.
• Saçların kırılmasını önler.
• Sinir zafiyeti ve yorgunluğu giderir.

Yeterli ve dengeli beslenmek ve sağlıklı olmak için, Şubat ayında en bol ve en lezzetli olan meyveler ve sebzelerinden tüketelim. Daha detaylı bilgi için bizimle İletişime geçebilir, sağlıklı yaşamın ipuçları için Online Diyet formumuzu doldurabilirsiniz.

The post Muzun Faydaları! first appeared on Özgür Diyet.

Daha sağlıklı beslenebilmemiz ve yaşam kalitemizin yükselmesi için mart ayında hangi meyve ve sebzeleri tüketmemiz gerektiğine haydi bir göz atalım.

Sebzeler

• Havuç
• Pırasa
• Ispanak
• Kırmızı turp
• Kıvırcık
• Brokoli
• Pancar
• Akkız

Meyveler

• Elma
• Muz
• Portakal

Bu ay; kışın ağırlığından kurtulup yaza hazırlık olan ilkbaharın, başlangıç ayıdır. Hafif beslenmeye ve diyet yapmaya başlamanın tam zamanıdır.

Sebzeler için geçiş dönemidir. Karnabahar, pırasa, mandalina, tükenmek üzeredir.

Ispanak, A, C, E, K vitaminleri, folik asit, kalsiyum, demir, potasyum, magnezyumdan zengindir. Antioksidan özelliği ile kanser, kalp rahatsızlıkları gibi hastalıklara karşı koruyucu etki gösterir. Nasıl seviyorsanız öyle tüketin.

Salatalarınızda kullanabileceğiniz Kırmızı turp, C vitamini, potasyum, demir, folik asit açısından zengin iyi bir antioksidan kaynağıdır. Ödem söktürürücü ve bağışıklığı destekleyicidir.

Protein, A, C vitaminleri, potasyum, fosfor ve lif açısından zengin olan Yumurtalı Pırasa, harika bir ana öğün olabilir. İsterseniz Zeytinyağlı veya sıcak yemeğini de yapabilirsiniz.

A ve C vitamini, potasyum, folik asit ve lif açısından zengin olan mandalina, 2 adet küçük boyda, 1 adet meyve yerine tüketilebilir.

Tok tutmaya yardımcı şahane meyve Muzu unutmayalım.

Mevsim koşullarına göre Çağla, Kuşkonmaz ve Taze bakla yetişmeye ve tezgahlarda görünmeye başlar. Portakal için son zamanlara gelinmiştir.

Yeterli ve dengeli beslenmek ve sağlıklı olmak için, Şubat ayında en bol ve en lezzetli olan meyveler ve sebzelerinden tüketelim. Daha detaylı bilgi için bizimle İletişime geçebilir, sağlıklı yaşamın ipuçları için Online Diyet formumuzu doldurabilirsiniz.

The post Mart Ayının Sebze ve Meyveleri first appeared on Özgür Diyet.

Sağlıklı beslenmenize son derece dikkat ediyor, fakat bir türlü kilo veremiyor musun? Sebebi günlük beslenmedeki gizli kalori olabilir!

Çoğumuz bu kalorilerin bir araya gelerek bizi kısa sürede bir beden büyütebileceğini bile bilmiyoruz. Bu gizli kaloriler, senin için diyetini sabote eden gizli kalorileri Özgür Diyet açıklıyor!

Kahve;  Kahvenin metabolizma hızına hız kattığı, beyin reseptörlerinin çalışmasına yardımcı oluğu ve kalp damar sağlığını koruduğu bir gerçektir. Fakat bu kahveni kremalı veya aromalı tercih ettiğinde hem diyetini hem de sağlığını tehlikeye sokarız.

Çorbalar; Tokluk hissini arttırması için tercih ettiğimiz çorbalar porsiyon ve içeriğine bağlı olarak diyet sabotajına sebep olabiliyor! Evde az yağ ile kremasız ve etsiz pişirdiğin bir kepçe çorba kalorisi daha az olurken, dışarıdan sipariş verdiğin bir porsiyon çorba ise yüksek yağ ve krema içeriği ile daha fazla kaloriye denk gelebiliyor!

Tuz; tuza en gizli kalori demek çok doğru olur. Çünkü aslında rakamsal olarak bir kalorisi yok! Fakat fazla tükettiğin tuz vücudunda su tutumuna sebep oluyor. Bu genelde ödeme sebep oluyor.

Salata Sosları: diyetlerin vazgeçilmez yemeği olan salatalar, tek başına masum ve sağlıklıdır ancak, üzerine yağ ya da salata sosları döktüğünüzde artık yüksek kalorili bir öğün halini alır.

The post Gizli Kaloriler Nelerdir? first appeared on Özgür Diyet.

Lifli besinler sağlıklı beslenmenin en önemli aktörlerinden biridir. Suyu emerek bağırsak hareketlerini kolaylaştırırlar. Lif sadece bitkisel gıdalarda bulunur.

Lifli besinler ağırlıklı beslenmenin esas avantajı sindirim sistemimizin daha sağlıklı çalışmasını sağlamaktır. Çözülebilir lifler bir sünger gibi suyu emdiklerinden tuvalet çıkmanızı rahatlatırlar. Aynı zamanda sindirim hızını yavaşlatırlar.

Yüksekli lifli besinlerle beslenirken aynı zamanda bol su tüketmek  de lifli besinlerin pozitif etkilerini görebilmek için çok önemlidir. Yeterince su tüketilmezse kabızlığa yol açabilir.

Günlük olarak alınması gereken lif miktarı her 1000 kalori için 14 gramdır. Her gün 2000-2500 kalori alan sağlıklı yetişkinler için 28-35 gram arası besin lifidir.

Suda Çözünür Lif İçeren Yiyecekler

Tam Tahıllar: Yulaf tahıllar arasında çözünür lif bakımından en zengin besindir. Kahvaltıda yiyeceğiniz yarım su bardağı pişmiş yulaf kepeği veya yulaf ezmesi günlük lif ihtiyacının önemli bir kısmını karşılar. Yulafla birlikte taze meyve tüketmek lif oranını arttıracaktır. Yine aynı şekilde pişmiş veya kahvaltılık gevrek olarak tüketilen arpa çözünür lif bakımından oldukça zengindir.

Meyve: Kuru erik, armut, narenciye, portakal ve greyfurt gibi meyveler yüksek oranda çözünür lif içerir. Bu kategorideki diğer meyveler arasında nektarin, şeftali, elma, muz ve böğürtlen bulunmaktadır.

Sebzeler: Suda çözünen lif içeren sebze listesi çok geniş olmasa da brokoli, Brüksel lahanası, havuç gibi lifli sebzeler kalp ve sindirim sistemi için iyi sebzeler arasında yer gösterilmektedir.

Suda Çözünmeyen Lif İçeren Yiyecekler

Sebzeler: Suda çözünen lifin aksine pek çok çiğ sebze, başta şalgam, pancar, karnabahar, lahana, Brüksel lahanası ve havuç olmak üzere önemli oranda suda çözünmeyen lif içermektedir.

Yeşil yapraklı sebzeler, brokoli, yeşil fasulye, salatalık, soğan, lahana, kereviz, domates, patlıcan, biber ve mısır da yüksek oranda lif içerir. Bu sebzelerden en yüksek oranda lifi alabilmek için çiğ tüketilmeleri önerilmektedir.

Meyveler: Kabuklu, çekirdekli meyvelerin çoğu değişen oranlarda suda çözünmez besin lifi içerir.

The post Lif Kaynağı Besinler first appeared on Özgür Diyet.

Mevsim sebze ve meyvelerinin en olgun olduğu aydır ağustos. Salçalık biberin çıkışı kış hazırlıklarını ertelemeyin mesajı gibidir. Meyve sebzenin su içeriğinin en yüksek olduğu dönem aynı zamanda bizim bedenimizin de su ihtiyacının en yüksek olduğu dönemdir. Mevsiminde mevsim yiyeceklerini tüketmeye özen gösterin derim.

Tatlı biber (yeşil) veya çarliston biber, C vitamini açısından zengin bir sebzedir. Kalorisi oldukça düşük, lif içeriği ise oldukça yüksektir. Biberdeki acılık içeriğinde bulunan kapsaisin (capsaicin) maddesinin miktarına göre değişir. Acı biberdeki kapsaisin maddesinin kanser karşıtı, bakteri üremesini önleyici, kan dolaşımını hızlandırıcı ve ağrı kesici olduğu bilinmektedir. Öğünlerinize 1 adet taze biber eklemeniz C vitamini ihtiyacınızı karşılamanıza yeter de artar bile. Acı tüketimi ise tamamen size kalmış.

Zeytinyağlı Bakla yapmak için en doğru zamandayız. Bu yemek C vitamini, folik asit, magnezyum, fosfor, potasyum açısından iyi bir kaynak olup lif açısından zengin olması sebebiyle de doyurucu olacaktır. 6-8 yemek kaşığı Zeytinyağlı Baklayı ana öğünlerinize ekleyebilirsiniz.

Marul, dut ve kiraz için sona yaklaşılıyor ama hala bol miktarda sebze meyve var.

Mesela olgunluğunun zirvesindeki karpuz A, C vitamini, potasyum minerali yüksek, lif içeriği ise düşük bir meyvedir. Diyet yaparken karpuz tükettiğiniz miktarına dikkat edin. Çünkü kalorisinin büyük bir kısmı karbonhidrattan gelir ve kan şekerini hızla yükseltebilir. 400 gramlık kalın bir dilim karpuz yaklaşık120 kaloridir.

İncir, E, C, A ve B grubu vitaminleri, kalsiyum, potasyum, demir, magnezyum minerallerini içerir. Posa ve antioksidan içeriği ile bazı hastalıklara karşı koruyucu etki gösterir. Benzer faydalar kayısıda da var.

Böğürtlen, tam bir antioksidan deposudur. A, C ve K vitamini, bakır, magnezyum minerali ve lif oranı oldukça yüksektir. Kanser, kalp hastalıkları, alerjik durumlardan korunmada etkilidir. 1 su bardağı böğürtlen sadece 25 kaloridir.

The post AĞUSTOS AYI BESLENME first appeared on Özgür Diyet.

Vücudumuzun her daim sıvıya ihtiyacı var, yaz aylarında ise sıcak havalar ve terleme ile kaybedilen sıvının artışıyla birlikte bu ihtiyaç daha da artıyor. Sağlıklı beslenmenin temelleri mevsimden mevsime değişmese bile su – sıvı ihtiyacımız yaz mevsiminde farklılık göstermektedir.

Sıvı alımına dikkat etmezsek böbreklerimize giden kan miktarı azalacak, böbrek kılcallarının basıncı yükselerek buna bağlı hastalıklar baş gösterecektir. Sıvı tüketmenin elbetteki temeli sudur. Ancak yaz aylarında 2,5- 3 litre su tüketimine ilaveten sıvı desteği sağlayacak sağlıklı ilaveler yapmanın mümkün olduğu unutulmamalıdır.

Salatalık; neredeyse %95i sudan oluşur. A ve C vitamini içerir. Kaybedilen sıvı miktarının dengelenmesi ve vücudun soğutulması için en faydalı sebzelerden biridir. Serinlemek için iyi bir sıvı kaynağıdır.

Karpuz ; %92si su olan karpuz,  C vitamini,  kırmızı meyvelerde bulunan likopen ve A vitamini alımı için gerekli olan beta karotenler açısından zengindir. Kan dolaşımının hızlanmasına yardımcı olur ve içerdiği şeker ile vücuda enerji sağlar. Kilo artışına sebep olmasını önlemek için tüketiminin 250 gramla sınırlandırılması uygun görülmektedir.

Kefir: Protein ve kalsiyum açısından zengin olan kefir, bağırsak florasına faydalı bakterilere sahiptir. Her gün düzenli olarak bir bardak kefir tüketmek, sıvı desteğinin yanı sıra sindirim fonksiyonlarını destekler. Kabızlık, gaz ve şişkinlik gibi şikayetlerin oluşmasını önlemenin yanı sıra tokluk hissi verir.

Ayran: Hem protein hem de kalsiyum kaynağıdır. Metabolizmanın hızlanmasına yardımcı olur, tokluk hissi uyandırır. Ayrana eklenecek birkaç dal nane, sindirime yardımcı olabilir.

Maden suları: Mineraller bakımından zengin olan maden suları, aşırı sıvı kaybı sonucunda vücudun kaybettiği mineralleri yerine getirmek için faydalıdır. Hipertansiyon şikayeti olmayan bireyler gün içerisinde 2 şişe maden suyu tüketebilir.

The post Yaz Aylarında Hangi Sıvıları Tüketmeliyiz ? first appeared on Özgür Diyet.

Kış aylarının yoğunluğundan, iş-okul, gibi yaşam temposundan sonra, baharın o ağırlığı kaldıran ama tam da bahar olmayı başaramadığı bir dönemden geçtik. Beklediğimiz yaz geldi çattı. Yaz gelince ritmimiz değişir. Günler hala 24 saattir ama daha çok aktivite sığdığından daha uzunmuş gibi gelir. Yoğun iş temposundan vakit ayırılamamış, özlenen ve de hayali kurulan işler bu döneme saklanmıştır. Yeme içme, eğlenme ve aktivite/ miskinlik zamanı gibi.

Tatil dönemine girildiğinde, yenilen içilene özen göstermeden kontrolsüz bir besin tüketimi içine girilir. Sağlıklı beslenmeye uygun olmayan birçok besin ile karşı karşıya kalınır. Bu besinlere ek olarak alkol, geç saatte uyuma ve düzensiz uyku saatleri de eklendiğinde kilo almanız kaçınılmaz bir durum haline getirir. Peki, tatilde ufak dikkat etmelerle kilo almadan geçirme şansınız var mı?  Elbette mümkün. Bulunduğunuz yer, konaklama ve aktivite koşulları, servis edilen yemek sistemi kilo almanızın tabanını belirler.

Yaza hazırlık için vermiş olduğunuz kiloların ya da yapmış olduğunuz onca sporun da birkaç gün için boşa harcanmaması gerekir Sonrasında suçluluk duygusu hissetmemeniz, döndüğünüzde kilonuzu korumuş hatta kilo vermiş olmanız mümkün.

Özgür Diyet, tatili dışarıda geçireceklere, dışarıdan kendi pişirmediği besinlerle beslenmek zorunda kalacaklara sizin için küçük tüyolar sunuyor.

• Kahvaltıyı asla kaçırmayın!

Tüm kahvaltı seçeneklerinden yemek yerine, tatil süresince her gün farklı bir kahvaltı seçimi yapın. Kahvaltı tabağınıza mutlaka domates-salatalık, taze nane, maydanoz, biber gibi yaz sebzeleri ile çeşitlendirin. İçecek olarak taze sıkılmış meyve suyu, bitki ve meyve çayları veya yeşil çay tercih edebilirsiniz. Rengârenk görünen hazır meyve sularını tüketmeyin. Ekmeğinizi, esmer ekmeklerden seçin.

Yarım yağlı süt ve kuru meyveler ilave edilmiş yulaflı bir kahvaltı seçeneği de son derece sağlıklı bir alternatif olabilir.

• Porsiyonlarınızı kontrol edin!

Evde veya açık büfelerde küçük tabaklar kullanın. Küçük bir tabak seçmeniz, porsiyon kontrolü yapmanızı kolaylaştırır. Her besin tercihi için masadan kalkıp yeniden almak, yavaş yemenize neden olup doyma sinyalinizin oluşmasına ve porsiyon kontrolünüzün sağlanmasına yardımcı olur. Çünkü beyin ile mide arasındaki sinyal iletimi 15-20 dakika kadar sürmektedir ve 20’nci dakikanın sonunda doygunluk hissine ulaşılmaktadır.

• Ana yemeğe hafif başlayın!

Soğuk çorba, cacık veya yoğurt ana yemek öncesinde iyi bir başlangıç olabilir. Sonra sebze yemeği ve sonra et yemeğinizi tüketin. Yemekleri susuz tarafından tabağınıza alın ve yanında esmer ekmek tercih edin.

• Suyu ihmal etmeyin, bol bol su için!

Yemeklerden çok daha önemlisi yeterli sıvı tüketimidir. Sıcaklarda ter yoluyla da sıvı kaybı yaşandığından vücudun sıvı döngüsü için, kaybedilen miktarın karşılanması şarttır. Sıvı ihtiyacı mümkün olduğunca su ile karşılanmalıdır. Günlük su ihtiyacınızı karşılamak için 2.5-3 lt su içmeyi ihmal etmeyin. Çok fazla terlediğiniz günlerde sodayla bedeninize mineral desteği yapmayı ihmal etmeyin

• 3 Saatten daha uzun süre aç kalmayın!

Uzun süre aç kaldığınız takdirde vücudumuzda depolama sistemi harekete geçer. Ara öğün tüketme alışkanlığını hayatınızın bir parçası haline getirin ve ara öğünleri atlamayın! Ara öğün yaparak kan şekerinizi dengeleyin ve ana yemeklere çok aç karnına gitmeyi önlemiş olun ve porsiyon kontrolünüzü kolaylaştırın. Ara öğünlerde hamurişi denilen kek, poğaça ve tatlı gibi kilo almanıza neden olacak besinlerden uzak durun. Tercihinizi meyvelerden yana kullanın. Kan şekerinizin daha dengeli seyretmesi için de meyvelerin yanında süt ya da yoğurt gibi protein kaynağı besinler tüketin. Meyveli yoğurt iyi bir ara öğün seçeneği olacaktır. Canınız tatlı çekiyorsa dondurma, sütlaç, kazandibi gibi sütlü tatlılardan küçük bir porsiyon alabilirsiniz. Siz yeter ki ara öğün yapın.

• Alkol tüketiminden kaçının!

Diğer serinletici alternatifler olarak alkolsüz kokteyller, meyveli sodalar vb. içecekleri tüketebilirsiniz. Seçiminizi alkollü içeceklerden yana kullanacaksanız az miktarda light bira veya şarap deneyebilirsiniz.

The post Tatilde Kilonuzu Kontrol Altında Tutun! first appeared on Özgür Diyet.

Kilo Aldırır mı?
Kalorisi olan her şey kilo aldırır ve kefirin de kalorisi vardır. Ana maddesi süt olan kefir, her bireyin tüketebileceği sağlıklı bir içecektir. Protein, temel mineraller ve B vitaminleri içeren kefir yoğurttan daha faydalıdır. B1, B12 ve K vitaminleri açısından da zengin olan kefiri günlük süt grubu tüketiminiz yerine değerlendirebilirsiniz. Ayran alternatifi gibi kullanmanız da mümkün.

The post KEFİR first appeared on Özgür Diyet.

İyi pişmemiş veya pişiren kişinin gıda hammaddesini ya da gıdayla temas etmeden önce ellerini yıkamadan hazırladığı yiyecekleri tüketmenin besin zehirlenmesi ile sonuçlanabileceği herkesin malumu. Kirlenmiş herhangi bir yiyecek ya da içeceğin tüketimi sonucu oluşan enfeksiyon veya zehirlenme durumuna besin zehirlenmesi denir.

Yaz aylarında enfeksiyon hastalıkları polikliniklerine başvuran hastaların büyük bir kısmını besin zehirlenmeleri oluşturur. Çoğu zaman önemsenmediği ve bu nedenle de bildirilmediği için toplumlardaki gerçek görülme sıklığı bilinmemektedir.

Sağlığımızı tehdit eden ve birçok besin kaynaklı zehirlenmelerin nedeni olan bakteriler ve onların toksinleri (yani zehirleri) özellikle hava sıcaklıklarının arttığı bu yaz günlerinde üremek için uygun sıcaklığı yakalamışken, hızla çoğalabilirler. Bazı bakteriler gerekli nem, beslenme, sıcaklık ve zaman koşulları oluştuğunda milyonlarca üreyebilirler. Ne kadar çok bakteri varsa, enfeksiyon ve hastalık riski de o kadar yüksek olacaktır. Ancak buradan sadece yaz aylarında arttığı düşünülerek diğer mevsimlerde gıda zehirlenmelerinin olmayacağı sonucunu çıkarmayınız lütfen.

Genellikle hafif seyirli ve kısa süreli hastalıklar olmalarına karşın, zehirlenmeye sebep olan besin ve kişiye özgü bazı faktörler, zehirlenmenin sebep olduğu hastalığın daha ağır seyretmesine hatta ölümcül olmasına yol açabilir. Besin kökenli hastalığa herkes yakalanabilir ancak bağışıklık sistemi zayıf olan kişiler, bebekler, çocuklar, yaşlılar ve hamileler bu duruma daha duyarlıdır.

Çok sık olmamakla birlikte gıda zehirlenmesine kimyasallardan gelen toksinler veya böcek ilaçları da neden olabilir. Ancak en sık zehirlenme nedeni olan bakteriler ve toksinleridir.

Burada besin zehirlenmesinin temel nedeni olan bakteri türlerini biraz tanıtmak istedik. Ancak siz türlerle ve neler yapabileceğine bakmak istemezseniz, “Besin zehirlenmelerinden korunmak için ne yapılmalı?” kısmına bir göz atın derim.

Besin zehirlenmelerine neden olan bakteriler:

Stafilokok Bakteriler: En çok görülen zehirlenmelerin sorumlusudur.  Bu bakteri doğal olarak insan, koyun, sığır, domuz ve kanatlılarda yoğunlukla burun ve deride bulunur. Ayrıca, derideki sivilce, çıban, iltihaplanmış yaralar ve kesiklerde de olabilir. Temel bulaşma kaynağı besinle uğraşan onunla temas halinde olan kişilerdir. Bu bakteriyi taşıma potansiyeli olan ve gerekli hijyenik önlemler alınmamış besinlerin tüketiminden sonra zehirlenme ortaya çıkar. Özellikle süt ürünleri, salatalar, kremalı pastalar, diğer tatlılar, çiğ et ve kümes hayvanı etlerinde kolayca ürer. Bakterinin bulaşmış olduğu gıda 100 derecede 10 dakika kaynatıldığında ancak bakteri etkinliğinin %50 si durdurulabilir.

Stafilokok bakteri veya toksinlerinin bulaştığı gıdanın tüketiminden 1-6 saat sonra gıda zehirlenmesi belirtileri ortaya çıkmaya başlar. Vücut kusma reaksiyonu gösterir.

Shigella türleri: İnsan ve hayvan dışkısında bulunur. Temel kaynağı kirli içme suları, kontamine olmuş sularla temas etmiş tüm yiyecekler özellikle de tavuk, balık ve çiğ olarak yenilen sebze ve meyvelerdir. Shigella türleri bulaşıcıdır ve dizanteriye kadar varan ciddi hastalıklara neden olur. Stafilokok bakterilerinden farkı bunun ortaya çıkma süresi 1- 2 gündür. Bulantı, kusma, ateş, kramplar, karın ağrıları ve dışkıda kan şeklinde belirtileri görülür.

Clostridium botilinum: En ciddi ve ölümcül besin zehirlenmelerinin sorumlusu olan bakteridir. Clostridium botilinum toksini bilinen en zehirli toksindir ve 1 gramı 10 milyon insanı öldürebilecek kadar etkilidir. Ancak ısıya duyarlı bir toksin olduğundan 5 dakikalık bir kaynatma işlemi bu toksinin aktivitesini ortadan kaldırmak için yeterlidir. Düşük asitli konservelerde, ette, sebze ve meyvede bulunabilir.

Belirtiler 12-72 saatte ortaya çıkar.  Nörotoksik olduğundan felç yapar, solunumu engeller ve ölümle sonuçlanır.

Bacillus cereus: Toprakta ve birçok bitkide bulunan, özellikle pirinç, makarna, kremalar ve sütlü pudinglerde hızla üreyebilen bir bakteridir. Bacillus cereus’un neden olduğu zehirlenmelerin temel kaynağı genellikle pişmiş pirinç içeren yemeklerin uygun olmayan sıcaklıkta bekletilerek tekrar ısıtılmasıdır. Zehirlenme, bakterinin bulaştığı besinin (kontamine besinin) tüketilmesinden 8-16 saat sonra ishal ve kramp tarzında karın ağrısı ile kendini gösterir.

Salmonella Türleri; Kuşlar dahil birçok kanatlı hayvanın bağırsaklarında bulunur. Bu sebeple, iyi pişirilmemiş tavuk, et, yumurta, balık ve pastörize edilmemiş çiğ sütler Salmonella türlerinin üreyebileceği besinlerdir.

Clostridium perfringens: Bu bakteri toprakta, insan ve hayvanların sindirim sistemlerinde ve dışkı ile kirlenmiş sularda bulunur. Zehirlenmenin belirtileri 8-16 saat arasında ortaya çıkar. Çiğ et ve et ürünleri, pişirildikten sonra çok yavaş soğumaya bırakılan etler bu bakterinin hızla üredikleri besinlerdir.

Escherichia coli (E.coli): İnsan ve hayvan bağırsaklarında yaygın olarak bulunan bir bakteridir. Hayvansal yiyeceklerle insanlara bulaşan bu bakterinin hızla ürediği besinler; çiğ ve iyi pişmemiş kıyma, pastörize edilmemiş sütler, dışkı ile kontamine olmuş kaynak suları ve kirli sularla sulanmış ve iyi yıkanmamış sebze ve meyvelerdir.

Listeria monocytogenes: Bu bakteri yaygın olarak çevrede bulunan oldukça dirençli bir türdür. Donma derecesine yakın sıcaklıklarda bile üreyebilmektedir. Neden olduğu besin zehirlenmelerinin büyük çoğunluğu çiğ et, tavuk, dondurulmuş besinler, peynir ve krema kaynaklıdır.

Besin zehirlenmelerinden korunmak için ne yapılmalı?

• Her türlü gıda maddesini satın alırken etiket bilgisini okuyun, üretim, son kullanma tarihi, ambalaj bütünlüğü ve saklama koşullarına dikkat edin.
• Besinleri güvenilir yerlerden satın alın. Özellikle yaz aylarında dışarıda ve açıkta satılan yiyeceklerden uzak durun. (Bakteriler koşullar müsaitse kısa sürede milyon tane olabilirler)
• Soğuk gıdaları raflarından alışverişin sonunda alın. Satın aldığınızda eve dönüş süresini olabildiğince kısa tutun ve alışverişten döner dönmez buzdolabına yerleştirin.
• Yumurtayı satın alırken çatlak olmamasına dikkat edin ve kullanmadan önce mutlaka yıkayın. (Yıkayıp dolaba koymak doğru değil, bozulmasına sebep olursunuz).
• Çiğ ve pişmiş besinleri birbirine temas etmeyecek şekilde üzerleri kapalı olarak muhafaza edin.
• Zararlı bakterileri öldürmek için eti doğru şekilde çözüp pişirdiğinizden emin olun ve çiğ ve yemeye hazır gıdalar için farklı kesme tablaları kullanın.
• Güvenilir kaynaklardan su alın. Kaynağından emin olamadığınız suyu tüketmekte durumunda kalırsanız muhakkak kaynattıktan sonra tüketin.
• Pastörize edilmemiş süt ve süt ürünlerini kesinlikle kullanılmayın.
• Yemekleri kızartmak yerine eşit sıcaklıklarla pişiren fırın ve ızgara olarak tercih edin. Eğer pişirme uyguladığınız besinin her tarafındaki sıcaklık 70 dereceye ulaşamazsa bakterilere üreme alanı kalır.
• Pişirip, daha sonra tüketeceğimiz yemekleri oda sıcaklığında tezgah ve/veya ocak üzerinde asla 2 saatten fazla soğumaya bırakmayın. Havanın çok sıcak olduğu durumlarda ise bu sınır 1 saat olmalı. (Pişirme ile ortadan kaldıramadığımız bakteri sporları üremeye başlayabilir çünkü.)
• Pestisit ve böcek ilacı nedeniyle zehirlenmeye maruz kalmamak için çiğ olarak tüketilen meyve ve sebzeleri sirkeli suda 5 dk beklettikten sonra akan bol su ile yıkayın ve öyle tüketin.
• Konserve satın alırken, alt ve üst kapakları şişkin, kutusu hasar görmüş, kapağı gevşemiş ve son kullanma tarihi geçmiş olmamasına dikkat edin. Konserve yiyecekleri tüketmeden önce bir miktar ısıtın. (Bi’ fokurdatın)
• Isıtılan yiyeceklerin kaynayana kadar ısındığından emin olun ve yiyecek hazırlamadan / yemeye hazır gıdalara dokunmadan önce ellerinizi yıkayın. Bir kereden fazla tekrar ısıtma işlemi yapmayın. Eğer yemek yeniden ısıtılacaksa yiyeceğiniz kadarını ısıtın.
• Tahıl, kuru baklagil gibi kuru gıdaları nemli ortamlarda bekletmeyin. Kuru ve serin ortamlar bu besinlerde bakteri üremesini engeller.
• Çiğ et sularının diğer gıdalarla temas etmesine engel olun ve evcil hayvanları tezgâhlardan ve yiyeceklerden uzak tutun.
• Mutfakta kullanılan bezler, tutaçlar ve süngerler mikropların bir yerden başka bir yere taşınması için en iyi araçlardır. Bu yüzden her kullanım sonrası bezleri dezenfekte edin, ıslak ve sıkılı halde bırakmayın.

Besin zehirlenmesi oluşmuşsa ne yapılmalı?

Sık görülen gıda zehirlenmesi türlerinin çoğunda 24-48 saat içinde zehirlenmenin neden olduğu belirtiler hafifler ya da ortadan kalkar. Ancak bazı gıda zehirlenmelerinin ciddi sorunlara neden olabileceğini unutmayın.

• Kusma ve ishal şikayetlerin başlamasını takiben 24 saat içerisinde kesinlikle bulantı ve ishali önleyici ilaçlar kullanılmamalıdır. Bu tablonun vücudun toksinlerekarşı verdiği tepki olduğunu unutmayın.
• İshal ve kusmayı arttıracak diye hiçbir şey yiyip içmemek yapılacak en büyük yanlıştır. En iyi İshal tedavisi dinlenmek ve bol miktarda sıvı ( temiz içme suyu, ayran, maden suyu, şekersiz çay vb.) tüketmektir. Sıvı alımına özen gösterin.
• İshal geçene kadar yoğurt, haşlanmış pirinç veya pirinç lapası, yağsız yayla çorbası, haşlanmış patates gibi besinler tüketin. Bağırsak hareketliliğini arttıran kayısı, incir, üzüm, erik, karpuz çiğ sebze, gibi posalı besinleri tüketmeyin.
• Belirtiler hafiflemiyorsa, şiddetleniyorsa, dışkıda kan görülüyorsa, ishal 5 günden uzun (çocuklarda 2 gün) sürdüyse, baş dönmesi varsa, ateş varsa ve kusma 2 günden uzun sürdüyse, vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna giderek profesyonel yardım alın.

Kaynak:
https://gaiadergi.com/sicaklarla-gelen-tehlike-besin-zehirlenmesi/

The post Sıcaklarla Gelen Tehlike: Besin Zehirlenmeleri! first appeared on Özgür Diyet.